Mật ong là gì?
Mật ong là một dung dịch carbohydrate cô đặc, chứa hỗn hợp các đường đơn giản và phức tạp. Hai loại đường chính trong mật ong là fructose và glucose. Ở Úc, mật ong thường chứa 36‑50 % fructose và 28‑36 % glucose, tùy thuộc vào nguồn hoa mà ong thu thập [1,5].
Fructose
Fructose là loại đường phổ biến trong trái cây. Trong cơ thể, nó dễ dàng chuyển thành glucose; phần fructose không được dùng ngay sẽ được dự trữ dưới dạng mỡ.
Bạn có biết? Phân tích thành phần chi tiết cho thấy mật ong chứa khoảng 82 % carbohydrate, trong đó ≈ 38 % là fructose và ≈ 31 % là glucose, phần còn lại ≈ 17 % là nước [Arizona CALS, 2021].
Glucose
Glucose là nguồn năng lượng hiệu quả nhất cho mọi tế bào trong cơ thể, đặc biệt là não bộ. Não chỉ dùng glucose làm nhiên liệu trong điều kiện bình thường [2]. Vì vậy, nếu bạn cần “xăng não”, hãy nghĩ đến glucose!
Mẹo: Một lượng vừa phải mật ong (≈ 5 g glucose) trước khi thực hiện nhiệm vụ trí não nặng có thể duy trì hiệu suất nhận thức mà không gây tăng đường huyết đột ngột như đường sucrose thuần khiết [3].
Sucrose
Sucrose là đường mía trắng mà chúng ta thường gọi là đường ăn. Nó là disaccharide, được tạo thành từ một phân tử fructose và một phân tử glucose. Khi vào cơ thể, sucrose bị phân giải thành các monosaccharide riêng lẻ, cung cấp 50 % fructose và 50 % glucose. Hàm lượng sucrose trong mật ong chỉ từ 0,8 %‑5 %.
Bạn có biết? Mật ong chỉ chứa khoảng 1 % sucrose; phần còn lại ≈ 7 % là các disaccharide khác như maltose, kojibiose, turanose, isomaltose và maltulose [National Honey Board, 2020].
Các carbohydrate khác
Hơn 20 loại carbohydrate đã được xác định trong mẫu mật ong, bao gồm một dải oligosaccharide [3]. Một số không tiêu hoá trong ruột non, đến ruột già nguyên vẹn và hoạt động như chất xơ pre‑biotic.
Mẹo: Khoảng 3‑4 % khối lượng mật ong là oligosaccharide (ví dụ: erlose, theanderose, panose). Những “đường cao cấp” này hỗ trợ sức khỏe đường ruột bằng cách nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi [Arizona CALS, 2021].
Mật ong còn chứa một lượng dấu chấm của các vitamin nhóm B (riboflavin, niacin, axit folic, axit pantothenic, B6) và vitamin C, cùng các flavonoid chống oxy hoá có tác dụng giảm viêm [Bogdanov et al., 2008].
Bạn có biết? Một muỗng canh (≈ 21 g) mật ong cung cấp khoảng 64 kcal, tương đương 17 g tổng đường (mono‑, di‑ và oligosaccharide). Dùng hệ số Atwater 3,68 kcal/g carbohydrate cho ra ước tính năng lượng tương tự [USDA, 2022].
Hồ sơ đường trong mật ong thay đổi theo mùa và nguồn hoa
Thành phần đường của mật ong thay đổi tùy theo thời gian và loài hoa mà ong thu thập. Ví dụ, mật ong Ironbark có mức glucose trung bình, trong khi mật ong Yellowbox giàu fructose, tạo vị ngọt tự nhiên thích hợp cho bữa sáng, đồ uống và bánh ngọt [4].
Mẹo: Vì fructose ngọt hơn sucrose một chút, các loại mật ong có tỷ lệ fructose cao (nhiều giống đơn hoa) có thể ngọt 1‑1,5 × so với đường trắng theo trọng lượng khô. Bạn có thể dùng ít hơn để đạt độ ngọt mong muốn, nhưng nhớ điều chỉnh lượng nước trong công thức [National Honey Board, 2020].
Tài liệu tham khảo
- 1. Mergenthaler, P., et al., Sugar for the brain: the role of glucose in physiological and pathological brain function. Trends Neurosci, 2013. 36(10): p. 587‑97.
- 2. Bogdanov, S., et al., Honey for nutrition and health: a review. J Am Coll Nutr, 2008. 27(6): p. 677‑89.
- 3. Arcot, J. and J. Brand‑Miller, A Preliminary Assessment of the Glycemic Index of Honey. 2005.
- 4. Ranneh, Y., et al., Honey and its nutritional and anti‑inflammatory value. BMC Complementary Medicine and Therapies, 2021. 21:30.
- 5. Arizona Cooperative Extension, Honey vs. Sugar – Composition and Nutrition. 2021. PDF
- 6. National Honey Board, Carbohydrates and the Sweetness of Honey. 2020. PDF
Xem thêm:
- Rocket Fuel hỗ trợ hô hấp: Giải pháp tự nhiên với sức mạnh mật ong Manuka
- Công thức mật ong giúp giảm dị ứng mùa hoa
- Dấu hiệu xác thực Manuka Úc: Tiêu chuẩn mới cho mật ong nguyên chất
- 5 bước đơn giản đánh bay mụn tràn đầy hiệu quả
- Công thức trà mật ong gừng chanh truyền thống Trung Quốc – Bảo vệ sức khỏe
